Thomas Verbogt

Zo gaan die dingen

Verhalen

Voor J.

© 2004, 2013 Thomas Verbogt

Alle rechten voorbehouden

Omslag en binnenwerk: Mulder van Meurs, Toni Mulder

NUR 303

ISBN 978 94 91567 14 8

http://www.uitgeverijdekring.nl/auteur/thomas-verbogt

Bed en fles

Een vriendin belt op. Ze zegt dat ze op bezoek komt met haar zoontje van acht maanden. Ik ben niet ingesteld op baby’s en vraag of ik nog speciale maatregelen moet treffen.

‘Nee,’ antwoordt ze. ‘Hij heeft zijn bedje en zijn flesje bij zich en dan is alles in orde.’

Als ik heb neergelegd denk ik na over die woorden: hij heeft zijn bedje en zijn flesje bij zich en dan is alles in orde.

Ineens vind ik dat een ideale voorziening: een bedje en een flesje. En dat dan alles in orde is. Niet alleen voor zuigelingen, maar ook voor mensen die ouder zijn, zeg maar volwassenen. Misschien zijn de woorden bedje en flesje dan wat te klein. Ik denk nu aan een soort handige koffer. Die klap je open en dan ontvouwt zich een bed. In die koffer is ook plaats voor een fles, misschien wel twee. Daarmee kun je langs je vrienden gaan, bijvoorbeeld wanneer het niet goed gaat niet de liefde. Die vrienden weten dan ook precies waar ze aan toe zijn wanneer je hun woning nadert. Ze staan voor het raam. Je ziet hun monden paniekerig bewegen en je wéét wat ze tegen elkaar zeggen.

‘Daar heb je hem weer.’

‘En hij heeft die koffer weer bij zich.’

Het is niet ondenkbaar dat ze dadelijk zeggen dat ze op het punt staan naar een belangrijk congres in Oslo te vertrekken. Je wijst naar de koffer en verzekert hun dat ze geen moeite hoeven te doen. Je hebt je eigen bed bij je. En ook een fijne fles. Je maakt verder geen rommel.

Het kan uiteraard ook anders. Je komt eraan met de koffer, de deur zwaait open en daar staan je vrienden met open armen. Je weet dan dat inderdaad alles in orde is. Je houdt de koffer triomfantelijk omhoog.

Het grote voordeel is dat je je eigen bed overal kunt neerzetten. Meestal moet een persoon met krachtige relationele problemen op de logeerkamer. Dat is vaak nauwelijks te doen. Mensen besteden doorgaans te weinig aandacht aan de logeerkamer, want, zo denken ze, die is toch maar voor logés, en als die eenmaal in het logeerbed liggen, kijken ze toch niet om zich heen. Tot op zekere hoogte gaat dit wel op. Voor een logé met een gebroken hart ligt dat echter anders. Tussen hem en de slaap wil het niet lukken. Hij ligt naar het plafond te staren. Dat is in eigen huis al niet aangenaam, maar op een logeerkamer natuurlijk helemaal niet. Het is een vreemd, ontoegankelijk, vijandig plafond. Het ruikt bovendien niet goed in de logeerkamer. Naar vorige logés, die allemaal zo hun eigen problemen hadden. Hij staat op en zet het raam open. Die geur moet eruit.

Hij kijkt een tijdje naar buiten. Met het uitzicht is ook iets mis. Het licht van de lantaarnpaal flikkert onrustig. In de neonreclame aan de overkant ontbreekt een letter. Er passeert een meisje op een fiets. Ze kijkt angstig richting logeerkamer. De logé trekt het gordijn dicht. Op logeerkamers staan vaak rare spullen. Hier ook. Kapotte elektrische apparatuur. Onbruikbaar kinderspeelgoed. Paar oude nummers van Penthouse en Denksport. Gitaar met drie snaren. En hé, wat is dat daar op dat doorgezakte kastje? Een stapeltje brieven. Brieven in kamers in vreemde huizen zijn onweerstaanbaar. Misschien liggen ze hier ook niet zomaar. Misschien moeten ze gelezen worden. Uiteraard zijn ze dat ooit, maar ze wachten op een nieuwe kans, op nieuwe openbaarheid, op nieuwe ogen. De logé pakt de bovenste en leest: ‘Liefste Muis, ik verlang zo-’ Snel legt de logé de brief terug. Die is niet voor nu. Die is niet voor hem. Hij is geen muis. Hij heeft een hekel aan mensen die elkaar zo noemen. Muis. Beertje. Piep. Hondje. Net zoals hij verwijzingen naar de darmen haat. Poepie. Scheet.

Hij pakt de gitaar met de drie snaren. Begin zeventig voor het laatst in handen gehad, een gitaar. Wat speelde hij ook alweer? O ja, The Boxer van Simon and Garfunkel. Kijken of het nog gaat.

I am just a poor boy

Though my story’s seldom told,

I have squandered my resistance

For a pocketful of mumbles,

Such are promises

De deur van de logeerkamer gaat open. Het is de gastheer in een Japanse kamerjas: ‘Is er wat?’

‘Nee,’ zegt de logé.

‘O, ik dacht dat ik je hoorde huilen.’

‘Welnee, ik zong een beetje.’

De gastheer knikt ongerust en laat de logé weer alleen.

Het eigen bed dat je bij je hebt, kun je dus overal neerzetten. Voor de boekenkast in de woonkamer. Gezellig naast het bed van het gastechtpaar. Of in de gang voor de deur. Dan ben je ook zo weer weg. Dat heb je immers wel geleerd: je moet overal zo weer weg kunnen.

Levenszee

Het is een zomerse dag in Maastricht. Zonlicht spat in de ruiten van de kleine trouwzaal, die meer mensen herbergt dan gezond is. Een internationaal gezelschap: gasten uit Brazilië, Mexico, de Verenigde Staten, Duitsland. We kunnen geen vin verroeren.

Bij de trouwtafel wacht de ambtenaar. Hij straalt bomvrije zekerheid uit. Zijn ogen spuwen vuur. Hij heeft er zin in.

Als het bruidspaar arriveert, begint hij onmiddellijk te praten. Ze hebben nog niet eens de gelegenheid gehad plaats te nemen. Zijn stem zingt hard, Limburgs en schaamteloos.

Hij heeft zich uitstekend voorbereid: in verschillende talen spreekt hij een welkomstwoord uit. Met name zijn Portugees hakt er stevig in. Als hij van taal wisselt, klinkt er telkens applaus. Ik moet aan het Eurovisiesongfestival denken. De ambtenaar geniet. Dat is aan zijn mondhoeken te merken. Die trillen en krullen rusteloos. Hij is bezeten van zijn vak. Ik vraag me af hoe hij thuis is. Waarschijnlijk heel moeilijk te handhaven. Groot katholiek gezin, beetje beschadigde kinderen, vrouw met vuurrode wangen die hem ‘pappie’ noemt. Ongetwijfeld jaagt hij in de herfst. Ook zal hij in een koor zingen.

De welkomstceremonie duurt lang.

Hier en daar wapperen mensen met waaiers. Mijn overhemd kleeft aan mijn rug. Ik doe mijn best me niet te bewegen en probeer aan prettige dingen te denken, een terras, koude wijn, een zachte stem, zomerwind.

Na een korte stilte spreekt de ambtenaar enige algemeenheden uit over het huwelijk. Hij benadrukt dat hij dit dagelijks een keer of tien herhaalt, maar hij vraagt of niemand hem dit kwalijk wil nemen, want wat hij zegt, is wáár. Niemand neemt hem dit kwalijk. Dat is goed aan iedereen te zien.

Dan sluit hij het huwelijk. Dit doet hij zakelijk.

Denkend aan zijn welkomstwoorden vind ik de gang van zaken té zakelijk. Alsof er nog iets in de lucht hangt.

Ik kijk naar buiten. De terrassen zijn vol. De hemel is nog zwaar van de zomer, maar die zal ieder moment afgelopen zijn.

‘Zo,’ zegt de ambtenaar. ‘Nu mag ik nog een persoonlijk woord tot jullie beiden richten.’

En ineens heeft hij een pak papier in zijn handen. Het lijkt wel of hij dat te voorschijn heeft gegoocheld. Hij bestudeert het eerste vel uitermate ernstig.

Mij bevangt de angst dat hij uitvoerig de geboorte van bruid en bruidegom gaat behandelen, misschien zelfs de conceptie belicht.

Ik zit er niet ver naast.

Hij begint met de eerste ontmoeting. Die vond lang geleden plaats.

Ik besef dat er nog veel tijd te overbruggen valt. Weer probeer ik aan iets anders te denken. Ik sla de zomer over en loop door de herfst, door het Amsterdamse Bos. Bijna alle bomen zijn kaal. De hemel is bleek. Het is eind november. Nog vier weken en het jaar is voorbij.

Na een minuut of tien worden mijn gedachten onderbroken. Ik weet niet hoe dat komt. Ja toch: de ambtenaar praat ineens sneller. En met die snelheid neemt ook het volume toe.

Hij buldert: ‘Jullie hobby’s zijn skiën en diepzeeduiken!’

Het bruidspaar knikt bedremmeld.

Skiën en diepzeeduiken.

Het zijn bezigheden waarnaar ik op dit moment hevig verlang.

De ambtenaar wil het skiën graag met het huwelijk vergelijken: ‘Je moet eerst klimmen, dat kost soms moeite en geduld, maar je weet waarvoor je het doet: dadelijk mag je je helemaal laten gaan.’

Ik luister met ingehouden adem. Ja, dat is uitstekend: je helemaal laten gaan. Natúúrlijk moet je daarvoor eerst moeite doen! Hij heeft gelijk. Misschien is hij wel een man die altijd gelijk heeft. Zulke mensen bestaan. Soms komen ze elkaar op straat tegen. Er is dan een klein triomfantelijk knikje te zien. Uiteraard komen ze nooit bij elkaar op bezoek, want dan heb je de poppen aan het dansen.

Hij kijkt op zijn horloge. De tijd jaagt hem op.

Even versta ik hem niet, maar dan gelukkig weer wel: ‘Skiën doe je op sneeuw. Sneeuw is bevroren water. Dat brengt me op het diepzeeduiken. Ook het diepzeeduiken lijkt op het huwelijk. Soms is het goed de diepte op te zoeken. Daar is van alles te ontdekken. Maar je kunt niet altijd in de diepte blijven. Je moet er uiteindelijk voor zorgen dat je je hoofd boven water houdt.’

Hier valt niets tegen in te brengen. Er zit een vreemd en dwingend ritme in zijn tekstbehandeling. Alsof wat hij zegt eerst een lied was dat vroeger in Zuid-Limburg tijdens wandelmarsen door de heuvels werd gezongen, een lied waarvan hij zich de melodie niet meer herinnert, alleen de woorden.

Hij is nog niet klaar: ‘En wie water zegt, komt automatisch terecht bij een ander beeld dat vaak in verband met het huwelijk wordt gebruikt.’

Ik denk: hij zegt het niet, maar hij zegt het wel. Hij zegt: levenszee. Ik denk: hij zegt het niet, maar hij zegt het wel. Hij zegt: het huwelijk is een boot. Ik denk: hij zegt het niet, maar hij zegt het wel. Hij zegt: de golven op de levenszee zijn vaak hoog en gevaarlijk.

Natuurlijk, denk ik, dat is zo, mensen brengen het niet voor niets zo dikwijls te berde en meestal in dezelfde versleten woorden.

Ontroering prikt achter mijn ogen. Boot. Levenszee. Golven.

De ambtenaar heeft het nu ook warm, als laatste van alle aanwezigen. Even verbergt hij zijn gezicht in een grote witte zakdoek. Daarna gaat hij weer voort, maar ik versta hem niet meer. Ik zwem onder water. De golven zijn hoog boven me, doortrokken van fel zonlicht. Ik sluit mijn ogen.

Na nog een kwartier mogen we eindelijk naar buiten. Daar staan vriendelijke meisjes in klederdracht klaar met bladen vol glazen fonkelende champagne.

De bruidegom fluistert uitgeput tegen me dat hij de ambtenaar had gevraagd het vooral kort te houden.

Met het glas in mijn hand loop ik de trap af, het plein op. Ik ga op een muurtje zitten. Lang geleden ben ik ook getrouwd. Ik was nog erg jong. Dat huwelijk heeft ongeveer anderhalf jaar geduurd. Ik herinner me er heel weinig van. Van de plechtigheid ook niet, nee, niets.